وخداوند هیچ گاه برای کافران نسبت به اهل ایمان راه تسلِّطی باز نخواهد نمود.(سوره نساء،آیه141)

استعمارگران در سده های گذشته تلاش بسیاری کردند تا بتوانند برشریان های اقتصادی کشور های جهان تسلّط پیدا کنند.

دراین مسیرظالمانه، کشورهای اسلامی در رأس پیکان تهاجم و استثمار قرار داشتند.

قدرت های غربی که در ابتدا با لشکرکشی، هجوم نظامی، تسخیرکشورها و مستعمره سازی، نقشه های خود را پیش می بردند، به تدریج به سمت استعمار نو و روش های نوینِ بهره کشی پیش رفتند؛ که نسبت به نقشه های قدیمی تر استعمار،

بسیار کم هزینه تر و پرسودتر بود.

رکن اصلی و تمرکز در این شیوه،ایجاد وابستگی و استثمار اقتصادی ملت ها

با بهره گیری از روش های زیر بود:

الف) ایجاد انحصار در فرآیند تولید،توزیع و صادرات منابع کشورها.

این ترفند علاوه بر کشورهای اسلامی ثروتمند، در کشور ما نیز، به ویژه در دوران قاجار و پهلوی در پیش گرفته شد.

استعمارگران با پرداخت رشوه های کلان به مسؤلان خائن و به ویژه درباریان، به تاراج سرمایه ها و ثروت های ملی ایران پرداختند و به این ترتیب برای سالیان متمادی داشته های ملت به جیب کشورهای استعمارگر سرازیرشد.

ب) تحمیل قراردادهای ظالمانه اقتصادی

ج) تحریم اقتصادی با تکیه بر توان نظامی، سیاسی و اقتصادی

درمعارف دین اسلام، به موضوع مهم استقلال اقتصادی مسلمانان و پرهیز از نیازمندی آنها به اجانب پرداخته شده است که در ادامه این نوشتار، به نمونه هایی از آن اشاره می شود:

1- سلطه کافران بر مسلمانان ممنوع

قرآن کریم با صراحتِ تمام، زمینه سازی برای ایجاد سلطه ی کافران و دشمنان دین، برمسلمانان را ممنوع اعلام می کند و می فرماید:

«و خداوند(در دین اسلام) هرگز راه تسلطی را به نفع کافران و برعلیه مؤمنان قرار نداده است»

به تعبیر دیگر هرگاه مسلمانان بنیان های معرفتی و سبک زندگی خود را برپایه ی آموزه های دینی قرار دهند،

هیچ گاه تحت تسلط و سیطره ی اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کفار قرار نخواهند گرفت.

این عبارت کوتاه قرآنی با توجه به محتوای ارزشمند و پرمغز خود همواره مورد توجه مفسران و فقیهان جهان اسلام بوده است و در اطراف آن گفتگوها و مکتوبات بسیاری وجود دارد.

درعلم فقه، براساس محتوای این آیه، قاعده ای به نام «نفی سبیل» استخراج شده است که بدین معناست که

هرگونه سلطه، اعم از تسلط سیاسی، فرهنگی، اقتصادیِ

کفار بر مسلمانان جایز نیست

فقهای شیعه در طول تاریخ با استناد به این آیه بارها در مقابل زیاده خواهی های استعمارگرانِ ممالک اسلامی، بخصوص انگلیس خبیث ایستاده اند.

فتوای معروف میرزای شیرازی در تحریم تنباکو نمونه ای از این ایستادگی است.